Propolis və Arı Məhsulları: Proplisin Faydaları, Arı Məhsullarının Növləri

Arılar milyon illərdir təbiətin ən mükəmməl biofabriklərindən biri hesab olunur. Onların istehsal etdiyi hər bir məhsul — bal, arı südü, mum, polen (çiçək tozu), arı çörəyi, zəhər və propolis — həm təbiət, həm də insan sağlamlığı üçün əvəzsiz dəyərə malikdir. Arı məhsullarının hər biri fərqli məqsədlə istehsal olunur, amma hamısının ortaq xüsusiyyəti bir sözlə ifadə edilə bilər: həyatverici güc.

Bu məhsulların içərisində propolis xüsusilə seçilir. Arılar onu ağac qönçələrindən və bitki qatranlarından toplayır, fermentlərlə zənginləşdirərək pətəklərini bakteriya və göbələklərdən qorumaq üçün istifadə edirlər. Propolis arıların təbii antibiotiki hesab olunur. Onun bu qoruyucu funksiyası insan orqanizmi üçün də son dərəcə faydalıdır.

Bal enerjiverici və qidalandırıcı xüsusiyyətləri ilə məşhurdursa, arı südü bədənin yenilənməsi və hüceyrə bərpası üçün mühüm rol oynayır. Polen və arı çörəyi vitamin və amin turşuları ilə zəngindir, immun sistemi gücləndirir. Mum isə daha çox kosmetologiyada və tibbi məlhəmlərin hazırlanmasında istifadə olunur. Arı zəhəri isə bədənin iltihab mexanizmini tənzimləyən təbii bioaktiv maddədir.

Propolis bu məhsullar arasında “müdafiə və müalicə gücü” ilə seçilir. O, təbiətdə demək olar ki, bütün mikroorqanizmlərə qarşı təsirli olan yeganə təbii maddələrdən biridir. Bunu anlayan qədim mədəniyyətlər propolisi “arıların sehrli dərmanı” adlandırıblar.

Propolisin Mənşəyi və Arılar Tərəfindən Hazırlanması

Propolis arıların bitkilərin qönçələrindən və ağac qabıqlarından topladığı qatranlı maddələrdən hazırlanır. Arılar bu qatranı fermentlərlə qarışdıraraq yapışqan və antibakterial bir kütlə yaradırlar. Bu qarışıq pətəyin çat və oynaqlarına çəkilir və pətəyi mikroblardan qoruyur.

Arı ailəsi üçün propolis həm təbii dezinfeksiyaedici, həm də izolyasiya materialıdır. Pətəyin steril mühitdə qalması sayəsində arılar xəstəliklərə qarşı müqavimətli olur. İnsan orqanizminə daxil olduqda propolis eyni funksiyanı yerinə yetirir — mikrobları, virusları və toksinləri neytrallaşdırır.

Bal və Propolisin Əsas Fərqləri

Bal əsasən arıların çiçək nektarını toplaması və fermentlərlə emal etməsi nəticəsində yaranır. Onun əsas vəzifəsi enerji mənbəyi olmaqdır. Tərkibində fruktoza, qlükoza, vitaminlər, fermentlər və antioksidantlar var.

Propolis isə tam fərqli funksiyaya malikdir. O, enerji mənbəyi deyil, bədənin müdafiə sistemini stimullaşdıran təbii antibiotik rolunu oynayır. Bal daha çox qidalandırıcı, propolis isə müalicəvi və qoruyucu funksiyaları ilə fərqlənir.

Arı Südü və Propolisin Müqayisəsi

Arı südü gənc işçi arılar tərəfindən istehsal olunur və arı ana üçün qidalandırıcı maddə rolunu oynayır. O, yüksək miqdarda zülal, lipid, vitamin və fermentlər ehtiva edir. Arı südü hüceyrə yenilənməsini sürətləndirir, bədəni canlandırır və hormon balansını tənzimləyir.

Propolis isə orqanizmi zərərli mikroorqanizmlərdən qoruyur. Yəni arı südü bədənin “yenilənmə gücü”nü artırırsa, propolis onun “müdafiə qalxanı” kimi çıxış edir. Hər iki məhsul birlikdə istifadə olunduqda bədənin ümumi sağlamlıq səviyyəsini artırır.

Polen, Arı Çörəyi və Propolisin Fərqləri

Polen (çiçək tozu) arıların çiçəklərdən topladığı tozcuqlardır. Zülal, vitamin, karbohidrat və amin turşuları ilə zəngindir. Arı çörəyi isə polenin fermentlərlə qarışdırılmış və fermentasiya olunmuş formasıdır.

Bu məhsullar orqanizmin enerji ehtiyacını qarşılayır, əzələ və toxumaların bərpasını dəstəkləyir. Propolis isə bu enerji mənbələrini qoruyur, orqanizmdə iltihabın qarşısını alır və immun sistemini balanslaşdırır. Yəni polen və arı çörəyi “yanacaq”, propolis isə “sistemin təhlükəsizlik sistemi” rolundadır.

Arı Mumu və Propolisin İstifadə Sahələri

Arı mumu arıların bədən vəzilərindən ifraz olunur və pətəklərin qurulmasında istifadə edilir. Mum tərkibcə yağ turşuları və ester qarışıqlarından ibarətdir, daha çox kosmetika və dərman preparatlarının tərkibində olur.

Propolis isə bioloji aktiv tərkibi ilə dərman və qida əlavələrində istifadə edilir. Mum daha çox xarici, propolis isə daxili sağlamlıq üçün faydalıdır. Propolis immun sistemini gücləndirərkən, mum dərini qoruyur və bərpa edir.

Arı Zəhəri və Propolisin Fərqli Təsirləri

Arı zəhəri (apitoksin) əsasən terapevtik məqsədlərlə istifadə olunur. O, iltihab azaldıcı və qan dövranını stimullaşdırıcı təsirə malikdir. Revmatoid artrit, oynaq ağrıları və sinir sistemi xəstəliklərində faydalıdır.

Propolis isə zəhər kimi sinir və əzələ səviyyəsində deyil, hüceyrə və immun səviyyəsində təsir göstərir. Arı zəhəri bədənin reaksiyasını dəyişdirir, propolis isə orqanizmin müdafiə mexanizmini gücləndirir. Onlar bir-birini tamamlayan, lakin fərqli istiqamətlərdə fəaliyyət göstərən iki təbii məhsuldur.

Arı Məhsullarının Müqayisəli Cədvəli

Propolisin Elmi və Praktik Əhəmiyyəti

Propolis elmi baxımdan ən çox tədqiq olunan arı məhsullarındandır. Tədqiqatlar onun 300-dən çox bioloji aktiv komponent ehtiva etdiyini göstərir. Bu birləşmələr antibakterial, antiviral, antifungal və antioksidant təsir göstərir.

Braziliya, Yaponiya və Türkiyə kimi ölkələrdə aparılan klinik araşdırmalar propolisin immun sistemini 25-30% gücləndirdiyini, soyuqdəymə və bronxit hallarını azaltdığını sübut edib. Müasir tibbdə propolis “təbii antibiotik” kimi qəbul edilir.

Arı Məhsullarının Təbiət və Sağlamlıq Üçün Əhəmiyyəti

Arı məhsulları arasında rəqabət deyil, harmoniya mövcuddur. Onların hər biri təbiətdə öz funksiyasını yerinə yetirir və bir-birini tamamlayır. Propolis bu sistemin “qoruyucu qalxanı”, bal “enerji mənbəyi”, arı südü “bərpaedici qüvvə”, polen və arı çörəyi isə “qida və vitamin xəzinəsi”dir.

Təbiətin bu balansı insan orqanizmi üçün də keçərlidir. Hər bir arı məhsulu düzgün və keyfiyyətli şəkildə istifadə edildikdə bədənin təbii müdafiəsini və enerjisini artırır. Arıların minillik təcrübəsindən doğan bu təbii məhsullar, sağlam həyatın ən saf mənbəyi olaraq qalır.

Ən Çox Verilən Suallar